Þó svo að það séu ekki nema tveir dagar síðan ég kláraði Final Fantasy XIII hef ég hugsað vel og lengi hvernig ég eigi að dæma leikinn. Vandinn sem ég stend fyrir er að það er hægt að gera það frá tveimur mismunandi hliðum, og hvor hliðin fyrir sig skilar mismunandi álitum. Ástæðan fyrir þessu er að ég er mikill aðdáandi Final Fantasy seríunnar. Ég man eftir því að hafa spilað Final Fantasy VII hjá vini mínum fyrir rúmum 10 árum og endað á að spila hann, og Final Fantasy VIII síðar meir, á PC. Ofan á það hef ég einnig spilað alla hina leikina, annað hvort að hluta til eða klárað þá.
Sannleikurinn er nefnilega að Final Fantasy XIII brýtur margar af hefðum Final Fantasy seríunnar, sem gerir það að verkum að Final Fantasy aðdáandinn inn í mér tengist leiknum ekki jafn vel og fyrri leikjum. Aftur á móti er einnig hægt að taka hugtak úr bókinni Kenning um réttlæti eftir heimspekinginn John Rawls, en þar talar hann um fávísisfeld sem maður þarf að skríða undir til þess að taka siðferðislega réttar ákvarðanir. Að sama skapi þarf maður að skríða undir ákveðinn fávísisfeld til þess að fá sanngjarna sýn á Final Fantasy XIII sem er óháð fyrri kynnum við leiki seríunnar, sérstaklega í ljósi þess að Final Fantasy XIII er fyrsti Final Fantasy leikur nýrrar kynslóðar leikjavéla – og nýrrar kynslóðar leikjaunnenda sem hafa alist upp við seríur á borð við Halo og Call of Duty fremur en Super Mario og Final Fantasy. Það má með sanni segja að Final Fantasy XIII teygi sig inn á þessa nýju kynslóð leikjaunnenda þar sem hann er fyrsti Final Fantasy leikurinn til að heiðra veru sína á Xbox leikjatölvunum (að fjölspilunarleiknum Final Fantasy XI undanskildum, sem náði ekki sama flugi og nafnar hans).
Final Fantasy XIII kom út á PlayStation 3 í Japan 17. desember síðastliðinn og er það sú útgáfa sem ég hef verið að leika mér í með hléum (þökk sé tölvulausu vetrarfríi og tæpum mánuði af prófastressi). Ég spilaði hann í rúma 50 tíma og spilaði ekki eingöngu í gegnum söguna heldur kláraði ég einnig ríflega helminginn af öllum aukaverkefnum sem hægt er að finna í leiknum.
Þó svo að ég vilji sem minnst spilla sögunni þá snýst saga leiksins aðallega um sex persónur með mismunandi bakgrunn sem lenda í því að vera á sama stað á sama tíma, og eru valin af fal’Cie, sem eru nokkurs konar guðdómlegar verur sem byggja heimana Cocoon og Pulse, sem leikurinn gerist í, til þess að vera fal’Cie. Hvert fal’Cie hefur sitt eigið verkefni, og fá sexmenningarnir verkefni sem gæti breytt gangi heimsins til frambúðar. Í gegnum leikin fáum við svo að sjá hvernig samböndin á milli aðalpersónanna styrkjast og þróast, og fannst mér það vera eitt það besta við söguþráðinn í leiknum.
Leikurinn hefst eins og allir aðrir Final Fantasy leikir frá því Final Fantasy VII kom út á PlayStation, þ.e.a.s. með stuttu myndbandi sem útskýrir ekki baksöguna neitt sérstaklega vel en kynnir til leiks aðalpersónu leiksins, Lightning, auk eins ferðafélaga hennar út leikinn, Sazh Katzroy, og má með sanni segja að byrjunin minni mann pínulítið á Final Fantasy VII, þar sem manni var strax hent í bardaga. Byrjunarmyndbandið leiðir mann sem sagt beint inn í fyrsta bardagann og fyrstu kynnanna af bardagakerfi leiksins, sem byggir upp á samspili rullukerfis, þar sem hver persóna hefur ákveðna rullu, aðgerða þeirrar persónu sem er undir stjórn spilanda og gervigreindar sem stjórnar restinni af liðinu sem berst með manni. Fyrir nánari lýsingu á bardagakerfi leiksins má lesa þessa grein. Bardagakerfið er virkilega hratt og skemmtilegt og getur reynt á mann í erfiðum bardögum þar sem maður er sífellt að skipta á milli rullusamsetninga, og þegar maður fær full völd yfir kerfinu þarf maður virkilega að hugsa um bæði hvaða samsetningar maður vill hafa til staðar (einungis er hægt að hafa 6 mismunandi samsetningar) sem og hvaða persónur eiga að vera í hópnum þar sem hver persóna er í raun bara með 3 rullur hver (af 6 mögulegum). Það er í raun einn helsti gallinn við bardagakerfið – það er ekki hægt að vera með nema 3 rullur á hverri persónu, og það er í raun ekki þess virði að eyða Crystarium Points í fjórðu rulluna þó svo að það sé möguleiki, þar sem hver eiginleiki í Crystariuminu kostar mikið í samanburði við Crystarium þeirra rullna sem persónan byrjar með.
Annar galli við bardagakerfið er að það er bara hægt að nota summonin hjá þeirri persónu sem maður stýrir. Það skiptir því engu máli þótt t.a.m. Snow sé með þér í hóp; ef þú stýrir Lightning í hans stað ertu ekki að fara að nota Shiva í bardaganum, bara Odin. Það sem verra er, samt, er að það er eins og það sé einfaldlega ekki þess virði að nota summonin. Hvert summon kostar 3 TP, og í sannleika sagt er skaðinn sem þau gera ekki eins mikill og maður hefði búist við. Ég held það hafi verið einu sinni sem ég notaði summon í bardaga sem ég átti í erfiðleikum með, og þó svo að hæsti skaðinn sem ég náði með Odin í þeim bardaga hafi verið yfir 100.000 er það einfaldlega ekki mikið í samanburði við það sem maður er að gera með venjulegum árásum þegar öll synergist buff og saboteur debuff eru tekin með í reikninginn. Ég notaði summon einu sinni í einum af lokabardögum leiksins – og dó. Því fannst mér eins og summonin hafi ekki verið nógu gagnleg, sem er synd því augljóslega hefur miklu púðri verið eytt í að þróa þau.
Strax á fyrsta klukkutíma leiksins tekur maður eftir ákveðnu mynstri sem endurtekur sig í gegnum leikinn. Leikurinn byggir á þremur “einingum,” ef svo má segja: Bardaga, hinu ómissandi labbi, og myndbandi. Það er sjaldan stutt í hasarinn í leiknum og má með sanni segja að framleiðendur leiksins hafi orðið fyrir áhrifum fyrstu persónu skotleikja á borð við Call of Duty, og hefur það jafnframt verið staðfest af Motomu Toriyama, höfundi sögunnar og aðalsprautu leiksins, þó svo að Final Fantasy innihaldi áberandi meira magn af myndböndum en Call of Duty. Labbið færir persónurnar augljóslega úr stað, og myndböndin, sem eru virkjuð annaðhvort með því að vinna bardaga (s.s. “boss battle”) eða með því að komast að ákveðnum punkti (labbi), færa söguna áfram. Þetta heldur áfram alveg til loka leiksins (en tekur sér þó örlítið hlé þegar leikurinn opnast aðeins fyrir manni), og gerir leikinn svolítið einhæfan.
Þar sem bardagakerfið er aðalundirstaðan í leiknum má með sanni segja að leikurinn sé ansi lengi að byrja. Fyrstu 15-20 klukkustundirnar eða svo er ekki hægt að velja þær persónur sem maður hefur í hópnum sínum og þess í stað fer það algjörlega eftir sögu leiksins hvaða persónu, og þar af leiðandi hvaða rullur, maður hefur til umráða. Það er því óhætt að segja að fyrri hluti leiksins sé afar einhæfur, þar sem það er í raun ekki hægt að gera neitt annað en að fara eina leið og halda áfram með aðalsögu leiksins. Það er ekki fyrr en ákveðnum punkti er náð að maður fær stjórn á uppsetningu hópsins, og nokkru eftir það opnast leikurinn fyrir manni. Þar sem áherslan á bardagakerfið er svona sterk er ekki nein refsing fyrir að tapa í bardaga. Ef maður deyr þarf maður ekki að hlaða upp savei heldur getur maður einfaldlega valið “restart” og byrjar maður þá beint fyrir framan þann stað sem maður hafði síðast stjórn á persónum sínum fyrir bardagann sem maður dó í.
Eða, með “opnast” á ég við að það er hægt að gera aðeins meira en að fylgja söguþræðinum. Á ákveðnum punkti í leiknum er hægt að gera stutt verkefni sem gefin eru af l’Cie sem mistókst að ljúka verkefnum sínum, og ganga þau öll út á að finna ákveðið skrímsli og drepa það. Sum þeirra eru létt og einföld, en önnur geta reynst manni um of ef maður er ekki nógu sterkur. Því miður eru þetta einu aukaverkefnin í leiknum. Hvert verkefni hefur örlitla sögu á bak við sig, en fæstar þeirra eru eftirminnilegar og virðast í rauninni bara vera þarna til þess að skapa ástæðu fyrir því hvers vegna nokkur manneskja ætti að nenna að standa í því að klára verkefni þessara föllnu l’Cie. Það má því segja að það eina sem hægt er að gera fyrir utan það að spila í gegnum söguna sé að bæta pe rsónur sínar og drepa skrímsli, sem enn og aftur sannar fram á það að bardagakerfið sé það sem drífur leikspilunina áfram.
Í beinum tengslum við söguna og þær sögur sem eru sagðar, þá er ekki hægt að hafa samræður við neinar persónur í leiknum. Ef maður gengur upp að þeim bæjarbúum sem maður rekst á segja þeir eina og eina línu, en þær eru að mestu leyti hlutir eins og “það árar illa um þessar mundir” eða eitthvað í þá áttina. Þá standa flestar í stað sem gerir það að verkum að manni finnst borgarumhverfin ekkert sérstaklega lífleg. Not cool, Squeenix, not cool.
Því miður getur maður lent í því að vera ekki nógu sterkur til þess að komast áfram í sögunni, og því mæli ég sterklega með því að fólk eyði tíma á opna staðnum í leiknum og reyna að bæta persónur sínar. Ég brenndi mig sérstaklega illa, komst að því að ég var ekki með nærri því nógu sterkt lið og neyddist til þess að hlaða eldra save-i og safna crystarium points í nokkra tíma áður en ég varð nógu góður til þess að geta komist áfram.
Talandi um save: Það er einungis hægt að vista á ákveðnum save points, og á sama stað getur maður verslað vopn og nauðsynjar, selt drasl, og uppfært vopnin sín. Mestmegnið af hlutum sem maður finnur í gegnum leikinn, annaðhvort í fljótandi kúlulaga fjársjóðskistum eða á sigruðum óvinum, getur nýst í það að uppfæra vopn. Hvert vopn hefur ákveðið mörg “level”, og þarf alltaf ákveðið mörg “experience points” til þess að koma vopni upp á næsta “level”. Þegar hæsta leveli er náð er hægt að uppfæra vopnið í nýtt vopn, sem er hægt að koma á enn hærra level. Því miður er vopnauppfærslukerfið frekar pirrandi, verð ég að viðurkenna, þar sem maður er oftar en ekki fastur með fullt af litlum hlutum sem gefa lítið XP, frekar en að hafa hreinlega stigbundið kerfi þar sem einn hlutur gefur X mikið XP, annar gefur X+Y mikið XP o.s.frv.
Þá inniheldur leikurinn upplýsingasafn um allt sem tengist leiknum, allt frá aðalsögunni til upplýsinga um þær verur og persónur sem maður hittir á ferli sínum. Öll skrímsli eru skráð, hvenær þau “brotna,” hvaða hluti maður getur fengið ef maður sigrar þau o.s.frv. Þá er einnig hægt að lesa sig up-to-date í sögunni ef maður hefur ekki spilað í nokkurn tíma, en þegar maður hleður leiknum þá fær maður einnig að lesa yfir það sem gerðist upp að þeim tímapunkti sem maður vistaði.
Grafík leiksins er það sem vekur líklega áhuga flestra, en hún er sérstaklega vönduð. Öll módel líta vel út og eru allar líkamshreyfingar virkilega raunverulegar. Það sem á mest hrós skilið, samt, eru andlitsdrættir persónanna, en hausarnir á persónum leiksins eru betur vandaðri en nokkur annar hlutur í leiknum, og sést það bersýnilega í mörgum myndböndum þar sem hendur persóna sjást, en þær eru áberandi “low poly” í samanburði við andlitin. Flíkur persónanna hreyfast virkilega raunverulega með persónum, hvort sem það er í bardögum eða utan bardaga. Summon líta virkilega vel út, þó svo að ég sé enn hneykslaður yfir því að það sé risastór rennilás á hestinum sem Odin umbreytist í (en það er oft sagt að Square-Enix, og sérstaklega Tetsuya Nomura, hafi sérstakt dálæti á rennilásum og beltum).
Umhverfi leiksins eru öll rosalega flott, hvort sem það eru borgarumhverfin á Cocoon eða falleg náttúra Pulse, og maður fær virkilega á tilfinninguna að heimurinn sem skapaður hefur verið fyrir leikinn sé gríðarlega stór, og er því mikil synd að geta bara ferðast í beina línu, sérstaklega þegar maður fær stórglæsilegt útsýni yfir undurfagra náttúru Pulse. Það er ákveðinn hátæknistíll sem einkennir stóran hluta leiksins og þótt hann sé ekki fyrir alla er ég virkilega hrifinn af honum. Þá eru mörg skrímslin í náttúrunni á Pulse lystilega vel hönnuð og það er ekki laust við að smá hrollur fari um mann þegar maður sér stærstu skrímslin. Um þau kvikyndi sem eru beint tekin upp úr eldri leikjum, eins og Cactuar og Chocoboarnir, má segja að þau stinga í stúf við restina. Það hefði kannski mátt uppfæra þau líka.
Viðmót leiksins eru einnig virkilega vel hönnuð. Þegar maður er að skoða prófíla hjá persónum þá má sjá örstutt 1-2 sekúndna myndskeið af þeim í bakgrunninum, og það er ekkert sem vefst fyrir manni. Viðmótið er því ekki bara flott heldur einnig einfalt og stílískt.
Því miður er fallega grafíkin ekki gallalaus, því þegar mikið er um að vera í bardögum, eða þegar maður fær kannski “pan” sýn yfir andlit persóna, sér maður greinilega að leikurinn tekur dýfu í rammatíðninni. En oftast nær er leikurinn virkilega stöðugur og þær dýfur sem maður lendir í skemma ekki upplifunina eða leikspilunina á neinn hátt.
Þótt meistari Nobuo Uematsu eigi ekki eitt einasta lag í Final Fantasy XIII er tónlist Masashi Hamauzu Square-Enix til sóma; hún passar virkilega vel við leikinn. Hvert svæði er með sína eigin tónlist, og kemur tónlistin úr mörgum mismunandi tónlistarstefnum. Sum þeirra, eins og Sunleth Riverside sem hægt er að heyra hér, eru jafnvel með sönglínur sem gefur tónlistinni í leiknum nokkra sérstöðu. Það fór hins vegar örlítið í taugarnar á mér að mörg laganna nota sömu laglínuna aftur og aftur, sem gerir það að verkum að mörg lög hljóma eins.
Talsetning er að mestu leyti til fyrirmyndar og hefur hver persóna sinn eigin “stíl,” en það er þó erfitt að segja til um hvernig enska útgáfan verður. Lightning var að mínu mati allra best talsetta persóna leiksins, enda raddgyðjan Maaya Sakamoto sem talar fyrir hana, á meðan Sazh var of mikil stereótýpa fyrir minn smekk. Öll hljóð passa vel við leikinn, ég rakst ekki á neitt “óðelilegt” í þeim skúrnum og hefur hljóðdeildin hjá Square-Enix því unnið sitt verk vel. Mér þykir þó ansi mikil synd að hafa ekkert nema hátalarana á litla sjónvarpinu mínu og get því miður ekki tjáð mig um hvernig leikurinn “sándar” í alvöru hljómkerfi.
Bikarasafnarar hafa meira en nóg að gera, en fyrir utan það sem tengist sögunni er nóg að gera og margt af því er ekki hægt að klára fyrr en löngu eftir að maður spilar alla söguna í gegn. Sumir bikarar (og væntanlega achievements í Xbox 360 útgáfunni) gefa jafnvel verðlaun utan leiksins þó svo að ég hefði viljað Square-Enix stíga eitt skref til viðbótar í þeim efnum.
Þegar á heildina er litið er Final Fantasy XIII þrælfínn leikur, en hann er alls ekki fyrir alla. Það er augljóst að engu hefur verið til sparað við gerð leiksins og sést það á lokaútgáfunni, en hún er nær gallalaus. Aftur á móti fannst mér ekki vera nógu mikið kjöt á beinunum þar sem framleiðendur leiksins hafa augljóslega ákveðið að bardagakerfið sé aðalkjötið í leiknum, stutt uppi af aðalsögu leiksins og aðalpersóna hans, og þess í stað hefur annað, eins og almennileg landkönnun og þéttar hliðarsögur sem einkenna flesta hlutverkaleiki dagsins í dag, fengið að finna fyrir öxinni. Þá er einnig ekki hægt að fara í djúpar samræður við neina persónu leiksins, og einu samtölin milli tveggja eða fleiri persóna fara fram í þeim myndböndum sem birtast í gegnum leikinn. Það er því ekki hægt að segja að leikurinn sé fyrir alla hlutverkaleikjaaðdáendur (eða Final Fantasy aðdáendur), og fyrir mitt leyti er það afturför. Hann er því nokkuð einhæfur. Þá er ekki verið að segja manni að maður gæti haft hag af því að geyma eldra save ef maður lendir í erfiðleikum með óvini síðar í leiknum, og því má segja að erfiðleikakúrvan sé ekki alltaf sanngjörn – stundum er leikurinn hryllilega léttur, stundum þarf maður hreinilega að hlaða eldra savei og styrkja persónur sínar í nokkra klukkutíma. En aðalpersónurnar eru flestar vel unnar og maður sér þær þróast og þroskast í gegnum söguna, þó svo að ein þeirra hafi farið virkilega í taugarnar á mér í gegnum allan leikinn.
Grafíkin er flott en ekki gallalaus, en maður lendir aldrei í neinu sem skemmir fyrir manni reynsluna. Tónlistin er að mestu leyti til sóma, en herra Hamauzu hefði mátt sleppa því að ofnota sumar lagalínur sem koma fyrir í alltof mörgum lögum. Talsetning í japönsku útgáfunni er til fyrirmyndar og hljóð var til sóma. Þá er nóg af áskorunum fyrir þá sem ekki nægir að klára leikinn og jafnvel hægt að vinna til verðlauna sem nýtast utan leiksins.
Ég gef Final Fantasy XIII því 4 síðustu ævintýrin af 5, í það minnsta undir fávísisfeldi.
Final Fantasy XIII kemur út á Xbox 360 og PlayStation 3 þann 9. mars næstkomandi.
Hér er þó smá samantekt fyrir Final Fantasy aðdáendurna.
- Það er bara hægt að stýra einni persónu.
- Persónur læknast sjálfkrafa eftir bardaga.
- Ef maður deyr í bardaga þarf maður ekki einu sinni að loada, birtist bara heill á húfi á þeim stað sem þú hafðir síðast stjórn á persónunni.
- Það eru engir bæir.
- Það eru því engar verslanir.
- Það er ekki hægt að tala við neinn NPC.
- Það er ekkert heimskort, og því engin landkönnun.
- Það er ekkert flugskip til að stýra.
- Það er ekki hægt að heimsækja aftur svæðin sem maður fer í gegnum fyrstu 20 klukkutíma leiksins.
Þessi gagnrýni er byggð á japönsku útgáfunni af leiknum. Gagnrýnin er birt samtímis á GameOver.is og GameTíví.is.
Þessi gagnrýni endurspeglar hvorki skoðanir Ólafs Jóels eða Sverris. Þeir verða með sína eigin gagnrýni í þættinum síðar meir.
Nintendo DS er orðin ansi gömul og lúin og því ætla Nintendo að gefa út arftaka hennar á þessu eða næsta ári…
Mikið hefur verið að gerast hjá Infinity Ward þessa dagana, og hófst það með því að Jason West og Vince Zampella, yfirmenn fyrirtækisins, voru reknir. Í ársskýrslu Activision kom fram að rannsókn á óhlýðni yfirmanna Infinity Ward væri í rannsókn, og er það nú opinbera ástæðan fyrir brottrekstri West og Zampella.
Loading ...
Nýleg comment